Дзве душы. У чым яго крыўда?

Максім Гарэцкі — геній айчыннай літаратуры, якога параўноўваюць з Рэмаркам. Але дакументальна-мастацкі дзённік нашага класіка «На імперыялістычнай вайне» пабачыў свет на некалькі гадоў раней, чым славуты раман «На Заходнім фронце без перамен».
Аднак у 1930 годзе Максім Гарэцкі, які ставіў перад сабой звышзадачу «падняць беларуса да ідэальнага чалавека», быў абвінавачаны ў нацыяналізме, а пазней расстраляны. На дзесяцігоддзі імя пісьменніка трапіла пад забарону, а яго творы былі даступныя толькі «літаратуразнаўцам» у цывільным.

Аповесць «Дзве душы» — адна з вяршыняў творчасці майстра. У ёй няма гераізацыі народа і ягоных правадыроў у гады грамадзянскай вайны. Галоўнаму герою Ігнату Абдзіраловічу не па дарозе з новай уладай. Перавыдаць «крамольную» аповесць удалося толькі ў 1990 годзе.